AMSTERDAM

Informatie over de verschillende gebieden en gebouwen

De schiereilanden waaruit het Oostelijk Havengebied in Amsterdam bestaat, zijn tussen 1874 en 1927 aangelegd. De havenactiviteiten die hier plaatsvonden zijn rond 1975 naar de westkant van de stad verplaatst waarna het gebied is herontwikkeld tussen 1987 en 2003. Op het KNSM-eiland, het Java-eiland, Borneo en Sporenburg zijn bijna 8.000 woningen, winkels en bedrijven gerealiseerd. Op 60 vrije kavels op Borneo-eiland hebben bewoners hun eigen huis kunnen bouwen. Er is een levendig gebied ontstaan waar mensen graag willen wonen en werken.

Niet alleen de schiereilanden zijn de laatste decennia ontwikkeld. De gehele Zuidelijke IJ-oevers veranderen snel van aanzicht. Aan de Oostelijke Handelskade zijn oude pakhuizen zoals Pakhuis Willem de Zwijger (Van Stigt) verbouwd. Nieuwe gebouwen zoals Detroit (Christine de Ruijter, awg architecten), Nieuw-Australië (dkv architecten) en de passagiersterminal zijn toegevoegd. MVRDV heeft het Lloyd-hotel, een voormalig hotel voor emigranten omgetoverd in een unieke plek, waarbij kunstenaars de verschillende kamers hebben vormgegeven.

Op de kop van de Oostelijke Handelskade staat het Muziekgebouw aan 't IJ, ontwerp 3xN, 2005. De akoestiek in de zaal wordt geroemd, de ledverlichting zorgt voor sprookjesachtige sferen.

De Gebouwengids verzorgt rondleidingen in het Muziekgebouw met onder meer een bezoek aan de zalen.

Op het Oosterdokseiland worden winkels, woningen, kantoren, horeca, en een vijfsterrenhotel met 540 kamers gerealiseerd. De nieuwe Openbare Bibliotheek van Jo Coenen is sinds 2007 in gebruik, het Conservatorium sinds 2008. Ruim 1.100 studenten maken dagelijks gebruik van het Conservatorium, waarin naast lesruimtes en studio's, ook vijf zalen en kantoren te vinden zijn. Frits van Dongen, de Architekten Cie, ontwierp dit prachtige gebouw.

De Gebouwengids verzorgt rondleidingen door het Conservatorium met onder meer een bezoek aan de zalen.

Op het voormalige eiland Funen, waar ooit de VOC gevestigd was, is een nieuwe woonwijk met 550 woningen gerealiseerd. Achter een lang woonblok met bedrijfsruimtes in de plint zijn 16 woonblokken in een park geplaatst. Het stedenbouwkundig plan is van de Architekten Cie, die ook het grote gebouw langs het spoor hebben ontworpen. Naast interessante architectuur is hier een mix van woningen, waaronder Miva- en Wibowoningen, te vinden. Bram Breedveld heeft de openbare ruimte ingericht en daarmee de Nederlandse Design prijs 2007 voor de openbare ruimte gewonnen.

Het Westerdokseiland, vroeger gebruikt door de NS, is getransformeerd tot wooneiland. Er zijn ruim 900 appartementen gerealiseerd in een mix van sociale en vrije sector huur en koop. Daarnaast zijn er kantoorruimtes, een horeca en kinderdagopvang gerealiseerd. Aan het begin van het eiland is, op de niet meer in gebruik zijnde spoor-brug, het café-restaurant Open te vinden.

De bakstenen silo op de Silodam stamt uit 1896, de betonnen silo uit de jaren vijftig van de vorige eeuw. Nadat de silo's buiten gebruik waren geraakt, was het plan ze te slopen. Door het hevige protest hiertegen werd besloten ze te behouden en te bestemmen voor wonen. Het woongebouw op de kop, van architectenbureau MVRDV, is gerealiseerd in 2002.

In de Houthavens komen in de toekomst ongeveer 900 woningen en bedrijfsruimten. Hier zijn, totdat alle vergunningen rond zijn, tijdelijke voorzieningen zoals containerwoningen voor studenten. horeca en het 4de gymnasium te vinden. Bij de Haparandadam is sinds juli 2011 het REM-eiland in gebruik. Hier kan men dineren in het restaurant en van het uitzicht genieten op het dakterras. Ook het Pontsteigergebouw, ontworpen door Arons en Gelauff Architect, zal een eye-catcher worden. In dit gebouw, in de vorm van een poort, komen 238 appartementen, een restauant en parkeervoorzieningen.

In Amsterdam-Noord zijn twee gebieden als stedelijk vernieuwingsgebied aangewezen: Nieuwendam-Noord en De Banne. Daarnaast zijn er verschillende omvangrijke nieuwbouwprojecten zoals Overhoeks en het Buikslotermeerplein. Rond het Buikslotermeerplein wordt het winkelcentrum vernieuwd en worden kantoren en 3.000 woningen toegevoegd.

Op het voormalig Shellterrein worden de komende jaren winkels, kantoren, 2.200 woningen en sociale en culturele voorzieningen gerealiseerd. Voor de toren Overhoeks (Arthur Staal, 1971) wordt in 2012 een prijsvraag uitgeschreven. Aan de kant van het IJ is een iepen-arboretum aangelegd, hier is het zondags goed flaneren. EYE, het nieuwe Filmmuseum, opent voorjaar 2013 haar deuren.

Op het NDSM-terrein werden tussen 1946 en 1984 schepen gebouwd en gerepareerd. Na het failliet gaan van de scheepswerf namen kunstenaars de leegstaande hallen en hellingbanen in gebruik en werden er festivals gehouden. De NDSM-werf is inmiddels de grootste culturele broedplaats van Amsterdam. In de voormalige Timmerwerkplaats heeft MTV zich gevestigd. In Noorder-licht en de IJ-kantine is het lekker eten. Sinds 2010 heeft de HEMA hier haar hoofdkantoor en een winkel. Maar het meest spectaculaire gebouw is het Kraanspoor ontworpen door Trude Hooijkaas.

In dit gebied hebben allerlei bedrijven die te maken hebben met de mode en de media zich gevestigd. G-sus heeft hier zijn hoofdgebouw en in Pand-Noord zitten bedrijfjes die te maken hebben met de film- en televisie industrie. M-Lab is het laboratorium voor musicals en andere vormen van muziektheater. Ook horeca heeft hier zijn deuren geopend. Zoals Hotel de Goudfazant, een restaurant in een oude loods.

Sinds 2009 is het oude Stork-terrein, nu De Overkant geheten, de nieuwe creatieve hotspot in Noord. Er is op deze plek ruimte voor (creatieve) bedrijvigheid, ateliers, evenementen, cultuur en horeca. In de grote Kromhouthal was in september 2010 de eerste grote beeldhouwtentoonstelling: Beeld Hal Werk te zien. Sinds een paar maanden is Visrestaurant Stork geopend.

IJburg, liggend in het water van het Buiten-IJ, zal rond 2025 uit zeven nieuwe eilanden bestaan waarop 18.000 woningen voor 45.000 mensen zijn gebouwd. Daarnaast worden bedrijfsruimte, kinderopvang en scholen gerealiseerd. In 2002 zijn de eerste woningen opgeleverd. Anno 2010 bestaat IJburg uit Haven-, Steiger- en de Rieteilanden waarop meer dan 15.500 bewoners leven. Najaar 2010 is begonnen met de tweede fase, of deze tweede fase definitief regealiseerd gaat worden is momenteel nog niet bekend.

Op Steigereiland en de Rieteilanden is veel ruimte voor particulier opdrachtgeverschap. Zowel vrijstaande huizen, aaneengesloten straatgevels als drijvende woningen zijn hier te vinden. Op Steigereiland zijn ook twee CPO's (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap) gerealiseerd. Vrijburcht, het eerste collectieve project, bestaat niet alleen uit woningen. Hier kan men ook eten en uitgaan.

De Indische Buurt bestaat uit 11.500 woningen waarvan 85% sociale huur. Om de buurt diverser te maken zijn de laatste jaren woningen opgeknapt en is nieuwbouw toegevoegd. De Berlage Blokken bij voorbeeld worden nu bewoond door starters en (conservatorium)studenten. De oude school aan het Timorplein is getransformeerd in een hostel, bioscoop, restaurant en bedrijfsruimtes. Borneohof bevat naast woningen ook een bibliotheek, bedrijfsruimte en horeca. Door de veranderingen in de buurt is het een geliefde plek voor studenten en starters geworden.

De herstructurering van de Westelijke Tuinsteden / Nieuw-West is in volle gang. De woningvoorraad zal tussen 2000 en 2015 toenemen van 54.000 woningen tot 65.000. Een verdichting met 20%. Oudere flats wor-den gerenoveerd of gesloopt, nieuwe woningen maar ook scholen en andere voorzieningen toegevoegd. Er zijn drie pilot projecten aangewezen waaronder het Zuidwest Kwadrant in Osdorp waar de nieuwe Brede School Osdorp is gerealiseerd. Naast twee scholen huisvest dit gebouw ook een kinderdagverblijf en een GGD. De school, open sinds april 2006, heeft een gif-groene kleur en wordt De Kikker genoemd.
In Geuzenveld/Slotermeer staat sinds 2007 het specta-culaire Parkrandgebouw, geplaatst aan het Eendrachtspark. Het ontwerp is van MVRDV. Richard Hutten heeft de drie binnenkamers ontworpen en Thonik de belettering. Het Parkrandgebouw kan bezocht worden.
ParkStad, de stedelijke vernieuwingsoperatie, wordt uitgevoerd door de voormalige stadsdelen Osdorp, Geuzenveld en Slotervaart, twaalf corporaties en de centrale stad. Daarnaast zijn ook bewonersorganisaties betrokken.

De Zuidas ligt tussen Amstel en Schinkel aan weers-zijden van de ringweg A10 zuid. Over een lengte van 1,2 kilometer worden de ringweg, de trein- en de metrosporen ondergronds gebracht. Hierdoor ontstaat een nieuw gebied waarop gebouwd kan worden. In de toekomst zullen hier 9000 woningen en 1 miljoen m² kantoorruimte gerealiseerd worden. Ook komen er culturele voorzieningen.
Het opvallende kantoorgebouw van Viñoly (Rafael Viñoly Architecten PC), in de volksmond wel 'De Scheur' genoemd heeft een 'buitenhuid' van donker glas die als het ware is weggeschild. De tweede laag van helder glas komt hierdoor tevoorschijn.

Tussen 1994 en 1997 is op het terrein van het voormalige Gemeentewaterleidingbedrijf een autoluwe, milieuvriendelijke woonwijk voor 1800 mensen ontwikkeld. Het stedenbouwkundig plan is van Kees Christiaanse. Verschillende architecten hebben gebouwen met vier tot acht woonlagen ontworpen in een parkachtige omgeving.

Tegenover het GWL terrein ligt Cultuurpark Westergas-fabriek. In de oude fabriek werd van 1885 tot 1959 uit cokes stadsgas geproduceerd. In 1992 kwam het terrein in handen van het stadsdeel Westerpark (sinds mei 2010 stadsdeel Nieuw-West). Besloten werd de gebouwen een culturele bestemming te geven. De industriële monumenten, zoals het Regulateurshuis (het onderkomen van De Bakkerswinkel) en het Ketelhuis (nu bioscoop), zijn gerenoveerd. De grote gashouder wordt gebruikt voor tijdelijke evenementen. Het park, van de hand van Kathryn Gustafson, is najaar 2003 geopend.

Vlakbij het Cultuurpark Westergasfabriek, in de Spaarndammerbuurt, liggen verschillende prachtige Amsterdamse School projecten. Blokken van De Klerk en Kramer trekken internationaal bewonderaars.
Van dezelfde architecten is de P.L. Takbuurt, een buurt uit de jaren '20, in het plan Zuid van Berlage.

Het Muziekgebouw aan 't IJ, de bibliotheek en het Conservatorium van Amsterdam kunnen bezocht worden. Daarnaast is een bezoek aan een appartement in het gebouw Botania van de Architekten Cie ook mogelijk. Ingenieuze plattegronden en drie doorsteekwoningen zorgen voor een in Nederland ongekende allure. Ook op IJburg kan een appartement of woning bezocht worden.